
از نظر قانون گذار، ازدواج مجدد با همسر سابق پس از طلاق ممنوعیتی ندارد. لذا زوجین، می توانند بعد از طلاق، مجددا با یکدیگر ازدواج نمایند. اما مساله حائز اهمیت در اینجا نوع طلاق پیشین زوجین است که بر نحوه ازدواج مجدد تاثیرگذار خواهد بود. به همین دلیل در ابتدا می بایست در عده بودن یا نبودن زن مشخص شود.در صورتیکه طلاق از نوع رجعی باشد، مرد مجاز می باشد تا طی مدت عده طلاق رجعی به همسرش رجوع کند. پس از آن زوجین یک ماه مهلت دارند تا این مساله را به مراجع قانونی اطلاع دهند. توجه داشته باشید در این شرایط نیازی به جاری شدن دوباره صیغه عقد و تعیین مهریه نیست.
مورد بعدی در ازدواج مجدد با همسر سابق در شرایطی است که مدت عده زن تمام شده باشد و یا طلاق زوجین از نوع طلاق بائن بوده و مدت عده طلاق بائن نیز به اتمام رسیده باشد. در این شرایط زن و شوهر موظف می باشند تا کلیه مراحل ازدواج را از ابتدا انجام دهند؛ یعنی می بایست مجددا مهریه تعیین شود و زوجین به منظور جاری شدن صیغه عقد به همراه دو شاهد عاقل و بالغ به محضر مراجعه کنند.
امکان دارد این پرسش برای خوانندگان مطرح شود که با پایان مراحل طلاق و جدایی زوجین، چقدر زمان نیاز است تا زوج یا زوجه بتوانند مجددا با همسر قبلی و یا شخص جدیدی ازدواج کنند؟در پاسخ به این پرسش می توان گفت، به طور کلی، مردان برای آغاز مجدد زندگی مشترک می بایست به آمادگی ذهنی برسند و محدودیت قانونی برای آنها وجود ندارد. اما زنان موظف می باشند تا پایان مدت عده از ازدواج مجدد خودداری کنند..از نظر شرعی و قانونی مدت زمانی که برای عده زن تعیین شده است به اندازه سه طهر یا حدود ۱۰۰ روز است؛ به این معنا که زن می بایست سه بار عادت ماهانه را تجربه کرده و پاک شود.توجه داشته باشید اگر زن و مرد با یکدیگر رابطه زناشویی نداشته باشند و زن باکره باشد و یا اینکه زن یائسه باشد و از همسرش جدا شود، برای ازدواج مجدد زوجه محدودیتی وجود نخواهد داشت و ضرورتی به نگه داشتن عده نیست.
اکنون که از منظر قانون مدنی با شرایط ازدواج مجدد با همسر سابق آشنا شدیم، نوبت به توضیح پیرامون نحوه انجام این امر، می رسد. بنابراین در این سرفصل از مقاله قصد داریم تا به نحوه ازدواج مجدد پس از طلاقبا همسر سابق (در مدت عده و یا پس از اتمام آن) همچنین ازدواج با یک فرد جدید بپردازیم.
این اقدام به این صورت است که چنانچه زن، از شرایط کلی همچون: نبودن در عده طلاق، داشتن اجازه پدر در صورت باکره بودن، برخوردار باشد، می تواند، به همراه شخص جدیدی که تصمیم به ازدواج مجدد با وی را دارد، به یکی از دفاتر ازدواج، مراجعه نموده و بعد از جاری شدن صیغه عقد توسط دفترخانه، تعیین مهریه، اظهار ایجاب و قبول از سمت وی و شخص جدید و در حضور دو شاهد عادل مرد یا یک مرد و دو زن، ازدواج نماید.
برای این اقدام زوجین می بایست مجددا به دفترخانه مراجعه نمایند و بعد از تعیین مهریه جدید و جاری شدن صیغه عقد، در حضور شاهدان، به زوجیت یکدیگر درآیند.
اگر زوجه، در مدت عده طلاق باشد و بخواهد مجددا با همسر سابق خود، ازدواج نماید، در صورتیکه طلاق رجعی باشد و مرد، رجوع کرده باشد ویا طلاق از نوع بائن باشد و زوجه از بذل خود، رجوع نموده باشد و بعد از رجوع زن از بذل نیز ، مرد اراده خود بر رجوع به زن را اظهار کرده باشد، تنها کافی است، تا زوجین، حداکثر تا یک ماه پس از رجوع، این موضوع را به دفترخانه اعلام نمایند. بنابراین خواندن صیغه و تعیین مهر جدید ضرورتی ندارد.
برخی از افراد به غلط بر این تصور هستند که زن مطلقه، در ازدواج مجدد بعد از طلاق، دارای حق مهریه نیست و یا از کمترین میزان مهر ممکن برخوردار است. در اصلاح این تصور غلط، می بایست تاکید کرد که، مهریه، از مهم ترین حقوق مالی زن در زندگی مشترک محسوب شده و مواردی همچون بیوه بودن، مطلقه بودن یا باکره نبودن، تاثیری در تعلق مهریه به زن نخواهد داشت.
یکی از مهمترین عواملی که در امکان ازدواج مجدد با همسر سابق نقش دارد، نوع طلاقی است که پیشتر میان زوجین واقع شده است. طلاق رجعی، به دلیل ماهیت خاص خود، این امکان را فراهم میکند که مرد در مدت عده بدون نیاز به عقد جدید به همسر سابق خود رجوع کند. اما در طلاق بائن، این امکان وجود ندارد و حتی اگر زوجین تمایل به بازگشت داشته باشند، باید تمام مراحل ازدواج را از ابتدا طی کنند. بنابراین، شناخت نوع طلاق و آثار آن، نخستین گام برای بررسی امکان ازدواج مجدد است.
عده یکی از مهمترین مفاهیم در حقوق خانواده است که مستقیماً بر امکان ازدواج مجدد تأثیر میگذارد. زن در طلاق رجعی موظف است مدت عده را رعایت کند و در همین مدت، مرد حق رجوع دارد. اما در طلاق بائن، اگرچه زن باید عده نگه دارد، اما رجوع مرد در این مدت امکانپذیر نیست و تنها پس از پایان عده میتوانند دوباره ازدواج کنند. اهمیت عده در این است که قانونگذار با تعیین این مدت، هم به حفظ نسب توجه داشته و هم فرصتی برای بازنگری در تصمیم طلاق فراهم کرده است.
در صورتی که زن باکره نباشد، چه به دلیل ازدواج قبلی و چه به دلیل رابطه زناشویی با همسر سابق، برای ازدواج مجدد نیازی به اجازه پدر ندارد. این موضوع حتی در صورتی که ازدواج مجدد با فرد جدید باشد نیز صادق است. بنابراین، زن مطلقه برای ازدواج مجدد، چه با همسر سابق و چه با فرد دیگر، از نظر قانونی نیازی به اذن ولی ندارد.
یکی از پرسشهای رایج این است که آیا زن در ازدواج مجدد با همسر سابق، حق تعیین مهریه جدید دارد یا خیر. پاسخ کاملاً روشن است: بله. مهریه در ازدواج جدید کاملاً مستقل از ازدواج قبلی است و زن میتواند هر میزان مهریهای که بخواهد تعیین کند. حتی اگر در ازدواج قبلی مهریه بسیار بالا یا پایین بوده باشد، در ازدواج جدید هیچ محدودیتی برای تعیین مهریه وجود ندارد. این موضوع یکی از حقوق مالی مهم زن است که قانونگذار بهطور کامل از آن حمایت کرده است.
ازدواج مجدد، چه با همسر سابق و چه با فرد جدید، باید بهصورت رسمی در دفترخانه ثبت شود. حتی اگر زوجین در مدت عده رجوع کرده باشند، موظفاند ظرف یک ماه این موضوع را به دفترخانه اعلام کنند تا در سند طلاق ثبت شود. عدم ثبت رجوع میتواند مشکلات حقوقی جدی ایجاد کند، از جمله عدم امکان اثبات زوجیت در آینده یا بروز اختلافات مالی و ارث.
اگر زن بدون رعایت عده با فرد دیگری ازدواج کند، عقد جدید باطل است و آثار حقوقی بر آن مترتب نمیشود. این موضوع حتی در صورتی که زن و مرد از روی ناآگاهی اقدام کرده باشند نیز صادق است. بنابراین، رعایت عده یکی از مهمترین شرایط صحت ازدواج مجدد است و عدم توجه به آن میتواند مشکلات حقوقی و شرعی جدی ایجاد کند.
به طور کلی ازدواج مجدد بعد از طلاق، چه به شکل نکاح دائم و چه به صورت صیغه، در صورت برقراری شرایط کلی یعنی داشتن اهلیت و نبودن در مدت عده طلاق، حتی با داشتن فرزند، امکان پذیر است. لذا زن می تواند، با استفاده از حق مالی مهریه همانند ازدواج اول، مجددا با همسر سابق خود ازدواج کرده و پس از انجام روند قانونی عقد نکاح، یعنی اظهار ایجاب و قبول و جاری شدن صیغه محرمیت، مجددا ازدواج کند.
قانونگذار هیچ ممنوعیتی برای ازدواج مجدد زوجین پس از طلاق در نظر نگرفته است و زن و مرد میتوانند در صورت تمایل دوباره با یکدیگر ازدواج کنند. تنها نکته مهم، نوع طلاق قبلی و وضعیت عده زن است. اگر طلاق رجعی باشد، مرد میتواند در مدت عده بدون عقد جدید رجوع کند، اما در طلاق بائن یا پس از پایان عده، ازدواج مجدد تنها با جاری شدن عقد جدید امکانپذیر است.
در صورتی که رجوع در مدت عده طلاق رجعی انجام شود، نیازی به تعیین مهریه جدید نیست و همان عقد قبلی ادامه پیدا میکند. اما اگر مدت عده تمام شده باشد یا طلاق از نوع بائن بوده باشد، زوجین باید تمام مراحل ازدواج را از ابتدا انجام دهند و مهریه جدید تعیین کنند. مهریه در ازدواج مجدد هیچ محدودیتی ندارد و زن میتواند مانند ازدواج اول، هر میزان مهریهای را تعیین کند.
بله، زن در اغلب موارد موظف است پس از طلاق عده نگه دارد و تا پایان این مدت نمیتواند با فرد دیگری ازدواج کند. مدت عده معمولاً سه طُهر یا حدود صد روز است. اما اگر زن باکره باشد یا یائسه باشد، عده بر او واجب نیست. در طلاق رجعی، زن در مدت عده همچنان همسر مرد محسوب میشود و امکان رجوع وجود دارد.
اگر زن قبلاً ازدواج کرده باشد، چه با همسر سابق و چه با فرد دیگر، برای ازدواج مجدد نیازی به اجازه پدر ندارد. اجازه پدر تنها برای دختر باکره لازم است. بنابراین زن مطلقه برای ازدواج مجدد، چه با همسر سابق و چه با فرد جدید، از نظر قانونی نیازی به اذن ولی ندارد.
بله، ازدواج مجدد باید مانند هر ازدواج دیگری در دفترخانه ثبت شود. حتی اگر رجوع در مدت عده طلاق رجعی انجام شده باشد، زوجین موظفاند ظرف یک ماه این موضوع را به دفترخانه اعلام کنند تا در سند طلاق ثبت شود. عدم ثبت رجوع میتواند مشکلات حقوقی مانند عدم امکان اثبات زوجیت یا اختلافات مالی ایجاد کند.
زن تنها در صورتی میتواند بلافاصله ازدواج کند که باکره باشد یا یائسه باشد. در غیر این صورت، باید مدت عده را رعایت کند. مرد اما محدودیتی برای ازدواج مجدد ندارد و میتواند بلافاصله پس از طلاق ازدواج کند، مگر اینکه در عقد جدید شرایط خاصی برای او تعیین شده باشد.
در طلاق توافقی، نوع طلاق معمولاً بائن است و رجوع در مدت عده امکانپذیر نیست. بنابراین اگر زوجین پس از طلاق توافقی تصمیم به بازگشت بگیرند، باید تمام مراحل ازدواج را از ابتدا انجام دهند. این شامل تعیین مهریه جدید، جاری شدن صیغه عقد و ثبت رسمی ازدواج است.
مهریه ازدواج قبلی ارتباطی با ازدواج جدید ندارد. اگر زن مهریه ازدواج قبلی را دریافت نکرده باشد، همچنان حق مطالبه آن را دارد. در ازدواج جدید نیز مهریه جدید تعیین میشود و زن از تمام حقوق مالی خود برخوردار خواهد بود. مطلقه بودن یا باکره نبودن هیچ تأثیری بر میزان مهریه ندارد.